Kara samideani
Nulu esas Deo, do la erori esas neevitebla... ma korektigebla.
“Phorsan llo podería skribar this mesajo tsamaniere, ol ainda vai ser
komprenevla da vous”
... ma supozeble ni habitas Idia por uzar Ido kom linguo apta por
interkompreno internaciona. Sro. Rodi opinionas ke ne esas utila
montrar la erori. Me ne konkordas. Pro quo onu eroras ? Ulafoye la erori
esas simpla skrib-erori, ma altrafoye la erori eventas pro ke on ne bone
komprenas la maxim apta vorto, od expresuro, en texto. La skribero povos
korektigar la skrib-erori facile, ma desfacile la altra erori. Certe “se
on eroras en matematiko, onu rifacas la kalkulo eroroza” ...se la
kalkulero savas ulamaniere ke la kakulo esas eroroza !
Do ni ne devas serchar obsede la perfekteso, ma ni devus intencar
plubonigar nia savo linguala diope por maxim efikiva interkompreno. Yen
pro quo me prizas “la eroreyo” da Partaka, olqua savigas a me erori en
publikiguri. Me facile korektigas oli e camaniere la lekteri povas
lektar revui di qui artikli esas plu komprenebla kam antee. Anke,
exemple, la mesajo da sro. Rodi pri “posiblajo-posibleso” esas tre utila
ed informiva.
Meaopinione “la eroreyo” esas tre utila, do me tre multe prizus trovar
ol reguloze en ca forumo, forsan ol anke esus prizata en altra forumi.
Amikala salutin sendas
Fernando Tejón.
-----Mensaje original-----
De: Eduardo A. Rodi [mailto:eduarodi@...]
Enviado el: miércoles, 09 de febrero de 2005 6:37
Para: IdoCatalaOccitan@yahoogroups.com
Asunto: [IdoCatalaOccitan] Pri l'Eroreyo
Kara Partaka, vu skribis:
> Me pregas, Eduardo!
> Ka "listo nigra" punisal dil Eroreyo...?
> Segun me, ol es simpla e helpiva listeto pri
> Ido-erori.
> Nek nigra, nek punisal!
> Quante me prizus la posibleso havar spegulo simila
> kam "L'eroreyo", olqua deskovrigus da me' mea multa
> erori, por konciar pri oli e korektigar oli
> pokope...!!!
> Ma desfortunoze, me ipsa mustas deskovrar mea
> propra falii, e lo ya es granda desavantajo por me.
> Me aspiras skribar per mea maxim bona Ido posibla.
> Voluntez aceptar mea kordial embraco!
To simple relatas diferanta vidpunti pri la problemo, e li amba es
respektinda e respektenda. Quale me skribis por Idolisto, ye kelka
monati ante nun, me pensas ke l'erori ne devas korektesar direte, per
listigar l'erori e la formi korekta. Segun dicas ti qui savas, onu
eroras en lingui, ne (o ne nur) pro ke lu ne savas la formo korekta.
Onu ofte falias pro ke on koncentresas precipue pri la kontenajo dil
mesajo, e tale on ne afordas (ecepte ke on esas ecelanta lernanto)
anke' kontrolar la formo di sua mesajo. Experiencoza docisti qui
aplikabas la metodo igar la lernanto repetadar o skribadar la formi
korekta, faliegis. Kompreneble, vu ne esas blaminda, pro ke vu ipsa
ne esas linguo-docisto, e do ne devas savar pri ta kozi (vu ne devas
= lo ne esas vua obligo).
Ye kelka dii ante nun vu skribis mesajo pri vorto quan vu ofte
misskribas en la Hispana, e vu questionis kad altri anke havas la
sama problemo. En mea kazo, la respondo esas yes. Esas por me plura
vorti quin me devas serchadar en dicionario o ripensar irgekande me
deziras uzar li. Exemple, me kelkafoye uzas "infamar" vice "difamar",
o me ne memoras ka la formo korekta esas "verter" o "vertir". Anke en
Ido, me ofte misuzas o mixas la vorti "nu" e "or". Ed en l'Angla, me
*jame memoras la korekta acentizo di "relax", malgre ke ol esas en la
libro quan me uzas por docar ta linguo. Me serchis milfoye omna ta
vorti en dicionarii, me rilernis lia korekta signifiko o pronunco, e
tamen, me eroras o dubitas itere. Malgre ke me havas ya tre bona
memor-kapableso, olu ne helpas me en ta kazi.
Ne pensez do ke mustar deskovrar onua propra erori (vice dicigar li
da altru) esas desfortunoza. Ol esas ya la sola maniero vere' lernar
irga linguo. Ka vu pensas exemple ke me helpus a vu, se me dicus a vu
ke la formo korekta en vua mesajo suba esas "posiblajo", e
ne "posibleso"? Vu deziras ne "la qualeso abstrakta esar posibla ke
altru montrez a vu vua erori", ma "la fakto reala e konkreta ke to
eventez ed esez posibla por vu". Vu deziras la korektigo kom "kozo
posibla" ("posiblajo"), ne kom la "kapableso abstrakta" di altra
Idisti ("posibleso"), pro ke fakte tala "kapableso abstrakta" ya
existas: ni es kapabla korektigar vua erori. Ni havas la posibleso,
malgre ke ni ne donas a vu la posiblajo.
Nun, ka vu pensas ke pos to, vu ja ne eroros itere pri ta du vorti, e
pari simila? Me pensas ke mea explikuro ne evitos plusa erori, ecepte
ke pro la kuntexto di mea explikuro, vu esus aparte sorgoza por ne
misuzar itere la formi en -ajo ed en -eso qui havas ofte la sama
traduko en nia lingui naturala. Ma nun imaginez ke vu devus esar
aparte sorgoza pri singla altra eroro vua. Ka lo ne transformus vua
juo dum skribar en Ido en granda penado? Parenteze, ka me ja ne vidis
kelka erori aparar plurfoye en l'eroreyo? Do to montras ke to ne esas
la maniero.
Quo es tante grava pri l'erori linguala? Se on eroras en matematiko,
onu rifacas la kalkulo eroroza. Se onu eroras dum plear muziko, onu
rikomencas, e nula tragedio eventis. Ma se onu eroras dum uzar
linguo, semblas ke la mondo falos pro to. Me ne dicas lo pro vu, ma
pro ke me lektabas ya multa lernolibri pri lingui, qui tre emfazas la
neceseso ke ne esez erori. E ka vu savas pro quo? Segun me studiis,
pro ke la metodo qua inspiris omna ta libri naskis dum la duesma
milito mondala, kande lingui lernesis por spionar l'enemiko, quale
nativo (to es, soldati Angla volis pasar en Germania quale Germani, e
soldati Germana volis pasar en Anglia quale Angli). Do esis
importantega ne erorar, ne montrar sua vera nacionaleso, por ke
l'enemiko ne kaptez e mortigez onu. Nun, ye 60 yari pos la fino dil
milito, semblas a me ke erorar dum parolar linguo stranjera (o la
sua) ne esas ya mortigiva.
Ido ne esas quaza religio, quale ulu skribis ulaloke. Ido esas
(adminime por me) amuzo, lernado, komuniko e bela maniero pasigar mea
tempo libera. E ne importas ke me ne memoras la korekta espelado di
ula vorto. Se me ya komprenesas malgre mea erori, oli, me pensas, ne
povas esar tante importanta. Dicez li a me, se vi volas, ma me ne tro
sorgos pri li, quale se ek ta sorgo dependus mea vivo.
Standez bone.
Eduardo A. RODI.
[Se han eliminado los trozos de este mensaje que no contenían texto]