salutos, pu roio.

    la preposiciono "mater" indikan la materio, esenco ou temo pe la kualo kontenan la sustantivo nuancata via kuesta preposiciono. La signifo esan simila ba la signifo de la preposiciono "el" en la espo zamenhofa.

    la sopluralismo esan algo plus nonestabila fonetikamente. por eksenplo, multas dialektos de la kastiliko perdan kuesta sonoro fina, ei en la franciko la perdasiono esan la situaciono fonetika jenerala. ono noten ke, durante la kreasiono de la ido, ono ja diskutin las duas formos de pluralo ei ono preferin la formo via la sonoro io, por kuesta motivo. mio kopian una tekstito, via la ido, mater isa konpleta gramatiko detajosa ("Kompleta Gramatiko Detaloza"):

    " La pluralo en Ido.
    Ta punto esas dominacata da du kozi: 1e la verbal rolo di s, unesma motivo decidiganta por ne adoptar ta konsonanto kom plural-marko; 2e ne posibleso (adjutante n a s) obtenar finalo facile pronuncebla ed eufonioza, duesma motivo decidanta por eskartar s kom plural-marko. Un del argumenti uzata kontre Ido esas opozar a lua pluralo per -i, la pluralo per -s dil Angla, di la Hispana e di la Franca. Tre rapide on deduktas ica konkluzo: Ido violacas l'internacioneso, formacante sua pluralo per -i. Pri ta reprocho un del maxim eminenta partisani dil naturaleso en Linguo Internaciona. ed anke dil pluralo per -i, Sro ROSENBERGER, mortinta, suflas a ni la respondo: « On devas ne regardar unike l'internacioneso (en la gramatiko), ma anke la regulozeso, simpleso e komodeso. Or la finalo -i esas plu komoda kam -s (-es), qua postulas komplikita regulo». Ni adjuntez, ke nur ta finalo plurala posibligas l'akuzativo (-n inversigala) e co esas decidiganta niaopinione. Se la homo poke instruktita sucesas nur tre desfacile aplikar l'akuzativo (lon montras l'Esperantisti ed ante li la plebeyi Latina), ta homo komprenas frazo qua aplikas ol saje. En la vivo omnadia, ta kazo esas kompliko neutila, e jenanta, quale omna kompliko. Ibe l'inversigo di la subjekto povas e devas proxime reduktesar al kazo ube qua, qui, quo divenas komplemento direta e preiras la subjekto: quan me vidas? evidente diferanta de qua vidas me? o: qua me vidas? Ma, exter la domeno omnadia, ne esas certa ed on ne pruvis, ke l'akuzativo esas neutila por unionar plu rapide e plu evidente la du parti di rezono filozofiala, teologiala, o mem matematikala, Yen pro quo Ido ne forjetis tote l'akuzativo. Or, ni lo dicis e repetas, l'akuzativo esas posibla nur kun la pluralo per -i, ecepte se on inventus ula subtilajo qua fakte pruvus nia aserto. Pos dicir to, ni examenez la susten-punti dil pluralo per -s (-es). Fakte du, ne tri, existas. On alegas tri por plufortigar l'argumento, o pro distrakteso. Nam la Franca devas esar sustracionata pro la sequanta motivi [...]. Do on ne darfas kontar la Franca, od on devas pozar kom principo: quale en la Franca, on skribos s por la pluralo, ma on ne pronuncos lu. On ne audacis til nun alegar la Portugalana. Ma ni ne desesperez. Pro quo ne? Quale en ta linguo, ni skribus actos e pronuncus à 'tush. [...]. Restas vere por la pluralo per -s nur du susteni: la Angla e la Hispana. Nam esas quaza joko alegar altra lingui, en qui s renkontresas preske tam ofte en la singularo kam en la pluralo. Nun ni videz la susteno dil pluralo per -i. La Slava lingui (susteno extreme importanta) e la Rumaniana kun l'Italiana. Ol ne esas nekonocato en la Greka moderna [...]. Ka, koram tal exempli e centi de altri posibla, la pluralo per -i ne semblas la maxim bona?".

    la verito esan ke, komo demostran la planbahaso nomata "tino" o "fasilinguo", la verba finasiono via la sonoro so mojan restar sustitutata via la sonoro no, ei ke la akusativo, para las raras okasionos dove pe eto ono necesan, restan perfektamente (ei plus fonetikamente klara) kon una preposiciono especifa, la preposiciono "pe", kualo non havan altras signifos ke la akusativeso.

    donke, mater la argumentasiono en isa konpleta gramatiko detajosa, restan nur la argumento fonetika komo posibla apojo de la ipluralismo.

    sur la rapida argumentasiono kontra la ipluralo dentro la portugaliko, ono devan nuancar ke la pronunciasiono dialekta kualo malforman la rekonocimento de la ipluralo dentro la portugaliko non esan konstanta; dentro la lusiko (galegiko, portugaliko, brasiliko, ecetera), la realo esan plus precisamente dialekta ke monoforma, sur kuesta punto fonetika, ei jeneralamente dentro la lusiko ono rekonocan fonetikamente la signo de la pluralo.

    inoltre, altras bahasos neolatinas forman sibian la pluralo via la sonoro so, komo la balkavariko (baleariko, katalaniko, valenciko, ecetera), la romanciko de isa suisijo ou parto de isa italijo, la ocitaniko kon la majoreso de las bahasos latinoidas de isa francijo suda, multas bahasos neolatinas de isa italijo norda, ecetera. realamente, dentro las bahasos latinoidas, la ipluralo esan ecepciona ei la sopluralo esan la plus frekuenta.

    nosos visionan ke la sopluralismo tenan plus apojos ke segon opinan isa konpleta gramatiko detajoza.

    ma las grandas bahasos (lusiko, kastiliko, franciko, balkavariko, ingliko) kon sopluralo presentan klaras tendencos verso la debilasiono de kuesta finasiono. la ipluralo non presentan tantas debilasionos, konparativamente.

    dentro la tino, se nosos bikoman pe la artikulo ei la ajetivo komo formos nonvariablas (sin pluralo posibla), donke nosos mojun perfektamente usar la ipluralo.

    mio non esan "esperantisto" ni "idisto"; mio non judison la afero komo una korupta avokato ou judiso, kio ja prendin partato pre la decidasiono ei sel usan la argumentasiono para simular rasoneso en una afero pe kualo eto non volontan diskutar fundamentamente, riskando rekonocar ke sua posiciono mojan esar nonkorekta totamente ou partamente.

    mio, donke, non konklusionon komo avokato, sino komo ciencisto, komo linguisto, sur kuesta diskutasiono inte ipluralistos ei sopluralistos.

    mia konklusiono esan ke la ipluralo esan posibla, ma non necesa, ei ke kuesta pluralo non esan dificila. mio agregan ke la sopluralo esan posibla, ma non necesa, ei ke kuesta pluralo non esan dificila. mu las duas pluralos esan aceptablas, sin argumentos praktikas tre grandas para uno de las duas formos!

    kuesto trasportan pe nosos ba una konsiderasiono tre inportanta en la planlinguistiko cienca, una konsiderasiono kualo raramente esan konprenata fa las diletantos.

    dentro las formos bahasas, senpre konvencionas, jamai naturas, eksistan, si, alkunas formos ou principos klaramente tre dificilas ei donke konpletamente refusablas para una bona planbahaso. la ortografio antifonetika ei las verbos nonregulas esan duas eksenplos klasikas. eksistan, konplementamente, alkunas principos sea teorias, sea eksperimentas, sea misturatas, klaramente preferablas: una maksimo mater cinkas (5) vokalos, majoreso de silabos finatas via una vokalo, morfosintakso plus analisa ke sintesa, ecetera. ma eksistan varias formos facilas ei simultaneamente tre diferantas mutuamente, formos kualos ni esan aprioramente refusablas ni aprioramente necesatas, komo eksenplamente la ipluralo ante la sopluralo, ou la alfabeto cirila ante la alfabeto latina. kuestas formos esan "kontinjentas", komo las filosofos dikan; itos esan formos posiblas segon las cirkostancos, formos ni inposiblas (ou antirekomendatas) ni necesatas (ou kuasinecesatas). la elektasiono inter kuestas formos non esan una elektasiono propramente ciencia ou teknika, sino basamente socipolitika. eksenplamente, mio preferan, para una bona planbahaso, la alfabeto latina (sin signos especialas) kon sopluralo, ma la alfabeto cirila (sin signos especialas) kon ipluralo esun ciencoteknikamente tanto bona kuanto mia preferasiono, ei efektivamente la planbahaso nomata eslovio ("slovio") usan la alfabeto cirila basa, anke permesando inoltre la alfabeto latina ei senpre kon sopluralo.

    mio opinan ke la reala tendenco verso la debilasiono de la sonoro so dentro la fino de las parolos esan petita ei minus inportanta ke la granda numero de parolantos kios usan kuesta pluralo, ma altros parolantos mojan (ei diritan) estimar ke la tendenco esan forta, ei ke las multas ipluralistos de las nacionbahasos diritan esar rekonocatas. donke, mia opinasiono, kualo esan ninkuna dogmo, devus kontrastar kon la altra opinasiono, verso una pakto kualo eson una pakto politika, ei non solamente una pakto ciencoteknika. una pakto puramente ciencoteknika, por eksenplo, esun la pakto mater usar una ortografio fonetika inves una ortografio arkaika ei antifonetika (la ortografio fonetika esan ciencoteknikamente tre mejora ke la altra). ma eksistan aferos planbahas fortamente socipolitikas.
    amikamente, fa isa alesandrulo.

    ----- mesajo orijina  -----

    pracrito scribin:

    > mio peticionan ke aki, dentro kuesta listo, isa esponovo, aparun aplikasionos de la espo reformata, segon las multas formos ke eksistan ja otur la evidenta neceso mater reformar las aspektos plus blokantas de la espo zamenhofa.
>

    Sed qiande estin tiele, se mi comprenan vi juste. (Mi neniande sucsesan compreni via "mater", vancam mi credan ce vi foye traducin lo por mi.)

    > la sopluralismo esan algo plus nonestabila

    Ciale vi diran tio?

    > las parolantos, en la praktiko, uson la formo ou las formos pe kualos itos preferon, sin grandas problemos.

>

    Tamen ya haban problemos. Mi ofte ne comprenan via scribo.

    Roy