Ulango-kurso Lesson Six
translated by HeYafu
1: un 2: bi 3: tri 4: kwar 5: kwin
havi: to have
Mi havan kwin fratos .
Hi havan bi libros.
Xi havan tri diskos (discs).
La rica mistulo havan kwar awtos.
En tiu domo esan (there are) bi cambros.
Cu yi havan multa fratos?. Yes, mi havan kwin fratos.
Cu hi havan multa libros?. Ne, hi havan nur (only) bi libros.
Cu la rica mistulo havan un awto?. Ne, hi havan kwar awtos.
 
Suffixes -ey-: It indicates a place with a specific aim expressed by
the root of the word.
Kuki: to cook Kukeyo :kitchen
Lerni: to learn Lerneyo: school
Kafo: coffee Kafeyo : café (bar).
La mistino kukan en la kukeyo.
Mi iran (go) al la kafeyo (café, bar). Mi deziran trinki (drink) kafo.
En la kafeyo esan neceseyo (toilet, "water closet").
La oficistos (clerks) workan en la oficeyo (office).
La yuna mistulos ko la mistinos dansan en la danseyo .
Kial: why
Car: because
Kial yi askan?. Mi askan car mi deziran lerni.
Kial la avulo (grandfather) havan blanka haros (hair)?. Hi havan
blanka haros, car hi esan disyuna (old).
 
Sur: on
Sub: under
Longa: long
Larja: wide
Alta: tall, high
 
En la domo esan (there is) biga cambro (room). Esan bi disbiga
fenestros (windows), ko un larja pordo (door). Sur la planko (floor)
esan bruna (brown) tablo. Sur la tablo esan radio ko kelka libros.
Sub la tablo esan nigra kato. Ji dorman (sleeps). En la cambro esan
alta mistulo ko dika (fat) mistino. Hi esan la spozulo (husband).
Xi esan la spozino (wife). La spozino sidan sur sofo , ko legan la
jurnalo (newspaper) . La spozino sidan sur alia (another) sofo ko
rigardan (watches) la televido (television).Xi aman (likes) rigardi
guda filmos (films, movies).
En la biu etajo (second floor) esan bi dormocambros (bedrooms), un
bancambro (bathroom) ko longa koridoro (corridor).
POSSESSIVE ADJECTIVES: They indicate possession (my garden, your
house, his book, etc.). In Ulango they are made by adding the
ending "-a" to the personal pronouns (mi, vi, hi, xi, ni, etc )
Mi: I Mia: my
Vi: you Yia: your
Hi: he Hia: his
Xi: she Xia: her
Ji: it Jia: its
Mu: we Mua: our
Yi: you Yia: your
Lu: they Lua: their
Mia kuzo (my cousin) esan enjinero (engineer).
Yia onklulo (your uncle) esan advokato (lawyer).
Hia nefo (his nephew) esan notario (notary public).
Xia avulo (her grandfather) esan arkitekto ( architect).
Franso esan bela lando (country). Jia cefurbo (its capital) (cefa:
main) havan fama monumentos.
Mua planedo (our planet) havan satelito (satellite).
Yia kingo (your king) esan saja humo (a sensible man).
Lua nepulo (their grandson) esan guda lernanto (student).
 
Everyday expressions
Yi pravan (You're right).
Mi konsentan kum yi (I agree with you)
Mi ne konsentan kum yi (I don't agree with you)
Siman ke (It seems).