La Nova Dreso de la Kingo

verkita de Anderson Ulangizita de HeYafu

Antaw multa yeros vivin un kingo, kiu tiel amin bela nova dresos, ke
hi spendadin sia tuta lukro, por nur esi ciam bele ornamita. Hi ne
zorgin pri sia soldatos, nek pri tetro ko caso, escepte nur if ju
donin al hi okazo montri sia nova dresos. Por ciu horo de la tago hi
havin aparta surtuto, ko kiel pri ciu alia kingo oni ordinare
diran : "hi esan en la konsilaneyo ", oni tie ci ciam diradin : "la
kingo esan en la dreseyo."

En la granda urbo, en kiu hi lojin, esin tre gaye; ciu tage multa
fremdanos venadin tie . Un tage venin anke bi trompantos, kiu dirin,
ke lu esan teksistos ko teksan la most bela tolo, kio nur lu povan
prezenti; ke ne sole la kromos ko desegnos de tiu ci tolo esan
eksterordinare bela, sed la dresos, kio oni preparan el tiu ci tolo,
havan la mirinda eco, ke al ciu, kiu ne fitan por sia ofico or esan
tro fola, ju restan nevidebla.

— Tio ci esan ja gudega dresos! pensin la kingo; havante tia surtuto,
mi ja povuz koni, kiu en mia regno ne fitan por la ofico, kiu hi
havan; mi povuz distingi la saja de la fola! Yes, la tolo devan tuy
esi teksita por mi! Ko hi donin al la amba trompantos biga sumo da
lukro antawe, por ke lu ekuz sia worko.
Lu starizin bi teksilos, farin mienos kvaz lu workan, sed havin nio
sur la teksilos. Tamen en la postulos lu esin tre fervora ko
postuladin la most delika silko ko la most guda goldo. Tio ci lu
putadin en sia propra poketos ko workadin super la disfula teksilos,
ko even til profunda nokto.


　 — Mi voluz koni, kiom de la tolo lu yam teksin! ekpensin la
kingo,
sed kaptin him kelka timo ye la penso, ke tiu, kiu esan fola or ne
gude fitan por sia ofico, ne povan vidi la tolo. Hi esin kwankam
konvinsita, ke hi ne devan timi, tamen hi preferin antawe sendi alia
persono, por vidi, kiel la afero staran. Ciu humos en la tuta urbo
konin, kia mirinda forto la tolo havan, ko ciu kum senpaxenso yam
volin vidi, kiel fola lia neyboro esan. — Mi sendon al la teksistos
mia disyuna honesta ministro! pensin la kingo, hi la most gude vidon,
kiel la tolo elrigardan, car hi esan saja humo ko niu esan mor gude
fitan por sia ofico ol hi!
Tiel la disyuna bonkora ministro enirin en la salono, en kiu la amba
trompantos sidin antaw la disfula teksilos ko workin. Mia godo,
helpez al mi! ekpensin la disyuna ministro, larje disfermante la
okulos, mi povan vidi nio! Sed hi ne eldirin tio ci. La amba
trompantos petin hi alveni mor prokse ko askin, cu ji ne esan bela
desegno ko belega kromos. Ce tio ci hu montrin la disfula teksilo, ko
la disfelica ministro usin ciu fortos por disfermi gude la okulos,
sed hi povin vidi nio , car nio esin. — Mia Godo! hi pensin, cu mi
esan fola? tio ci mi niam supozin ko niu devan koni tio ci! Cu mi ne
fitan por mia ofico? Ne, niel mi povan rakonti, ke mi ne vidan la
teksaco!
— Nu, yi ja diran nio ! rimarkin un el la teksantos. — Ho, ji esan
gudega, tre carma! dirin la disyuna ministro ko rigardin tra sia
okulvitros. Tio ci desegno ko tio ci kromos! Yes, mi raporton al la
kingo, ke ji tre apelan al mi ! — Tre agrable al mu! dirin la amba
teksistos ko nomin la kromos ko komprenizin la neordinara desegno. La
disyuna ministro atente awdin, por povi diri tio sama, kiam hi
revenon al la kingo; ko tiel hi anke farin.

Nun la trompantos postulin mor geldo, mor silko ko goldo, kio lu ciam
ankore nidin por la teksaco. Lu putin cio en sia propra poketo, en la
teksilo ne venin even un fadeno, sed lu, kiel antawe, duradin worki
super la disfula teksilos. La kingo balde denove sendin alia bonkora
oficisto, por revidi, kiel iran la teksado ko cu la tolo balde eson
preta. Esin kum hi tiel same, kiel kum la ministro, hi rigardadin ko
rigardadin, sed car apuds la disfula teksilo nio esin, tial hi anke
povin vidi nio. — Ne vere, ji esan bela peco da tolo? dirin la
trompantos ko montrin ko klarizin la bela desegno, kio tute ne
egzistin. — Fola mi ja ne esan! pensin la mistulo, tial sekwe mi ne
fitan por mia guda ofico. Tio ci esan stranga, sed minime oni ne
devan lasi rimarki tio ci! Tiel hi lodin la tolo, kio hi ne vidin, ko
certizin lu pri sia joyo pro la bela kromos ko la gudega desegno.
Yes, ji esan rava! hi dirin al la kingo.

Ciu humos en la urbo parlin nur pri la belega tolo. Nun la kingo self
volin vidi ji, dum ji esan ankore sur la teksilos. Kum tuta amaso da
selektita humos, inter kiu trovin anke la amba disyuna honesta
oficistos, kiu esin tie antawe, hi irin al la ruza trompantos, kiu
nun teksin per tuta fortos, sed sen fadenos. — Nu, cu tio ci ne esan
efektive belega? dirin amba honesta oficistos. Yia Majesto nur
admirez, kia desegno, kia kromos! ko ce tio ci lu montrin sur la
disfula teksilo, car lu pensin, ke la alia kredeble vidan la tolo. —
Kio esan tio ci! pensin la kingo, mi ja vidan nio! Tio ci esan ja
terora! Cu mi esan fola? Cu mi ne fitan kiel kingo? tio ci esuz la
most terora, kio povuz okazi al mi. Ho, ji esan tre bela, dirin tiam
la kingo lawde, ji havan mia most alta aprobo! Ko hi balansin
kontente la hedo ko observadin la disfula teksilo; hi ne volin
konfesi, ke hi vidan nio. La tuta sekwantaro, kiu hi havin kum si,
rigardadin ko rigardadin, sed nio rimarkin mor, ol ciu alia; tamen lu
ciam ripetadin pos la kingo : ho, ji ja esan tre bela! Ko lu konsilin
al hi porti tio ci belega dresos el tio ci belega materialo la unu
foyo ce la solena irado, kiu esin atendata. Rava, belega, mirinda!
ripetadin ciu un pos la alia ko ciu esin tre joya. La kingo donin al
la amba trompantos kavala kruco ko la titolo de sekreta teksistos de
la kortego.

La tuta nokto antaw la tago de la parado la trompantos pasizin
disdorme ko ekbrulizin mor ol dek-siks kandlos. Ciu povin vidi, kiel
okupita lu esin ye la pretizo de la nova dresos de la kingo. Lu farin
mieno, kwaz lu prenan la tolo de la teksilos, trancadin per biga
tondilos en la aero, kudradin per kudrilos sen fadenos ko fine
dirin : " nun la dresos esan preta!" La kingo selfe venin al lu kum
sia most eminenta korteganos, ko amba trompantos levin un mano ep,
kwaz lu tenuz io, ko dirin: "Videz, yen esan la trozo! yen esan la
surtuto! yen la mantelo! ko tiel plu. Ji esan tiel dispeza, kiel
araneaco! oni povuz pensi, ke oni portan nio sur la korpo, sed tio ci
esan ja la most grava eco!" — Yes! dirin ciu korteganos, sed povin
vidi nio, car nio esin. — Yia Majesto, nun bonvolez disdresi yia most
altlevela dresos, dirin la trompantos, ko mu tie ci dreson la nova al
Yia Majesto antaw la speglo . La kingo disdresin sia dresos, ko la
trompantos farin, kwaz lu dresan al hi ciu peco de la nova dresos,
kio kwaz esin pretizita; ko lu prenin hi per la kokso ko farin kwaz
lu alligan io — tio ci devin esi la pulaco de la dreso — ko la kingo
turnadin ko returnadin si antaw la speglo. — Kiel belege ju
elrigardan! kiel bonege ju sidan!ciu kriin. Kia desegno, kia kromos!
ji esan dreso de granda indo! — Sur la strato oni staran kum la
kanopo, kiu oni porton super Yia Majesto en la parada irado! raportin
la cefa ceremonestro. — Nu, mi esan en ordo! dirin la kingo. Cu ji ne
gude sidan? Ko ankore un foye hi turnin si antaw la speglo, car hi
volin montri, ke hi kwaz gude observan sia ornamo. La cambelanos, kiu
devin porti la pulaco de la dreso, eltirin sia manos al la planko,
kwaz lu levan la pulaco. Lu irin ko tenin la manos eltirite en la
aero; lu ne devin lasi rimarki, ke lu vidan nio.

Tiel la kingo irin en parada marco sub la belega kanopo, ko ciu humos
sur la stratos ko en la fenestros kriin: "Ho, celo, kiel senkompara
esan la nova dresos de la kingo! Kia belega pulaco hi havan al la
surtuto! kiel bonege cio sidan! " Niu volin lasi rimarki, ke li vidan
nio, car alie li ja ne fituz por sia ofico or esuz terore fola. Nia
el la dresos de la kingo til nun havin tia sukceso.

— Sed hi ja esan tute ne dresita! sudene ekkriin un eta infano. — Ho
celo, awdez la voco de la senkulpeco! dirin la patro; ko un al la
alia murmurin, kio la infano dirin. — Hi esan tute ne dresita; tie
staran eta infano, kiu diran, ke hi tute ne esan dresita! Hi ja tute
ne esan dresita! kriin fine la tuta peplo. Tio ci pikin la kingo, car
al hi yam self simin, ke la peplo esan prava; sed hi pensin : nun nio
helpon, oni devan nur kuraje resti ce sia opinio! Hi kepin ankore mor
fiera, ko la cambelanos irin ko portin la pulaco, kio tute ne
egzistin.